Wydruk strony Dla Handlu - www.dlahandlu.pl

PKO BP: Jedna niedziela niehandlowa ogranicza miesięczny wolumen sprzedaży detalicznej o 1,1 proc., duże sieci bardziej tracą



PKO BP/dlahandlu.pl - 10 marca 2019 18:46


Ponad 24 proc. transakcji bezgotówkowych na terenie Polski jest dokonywanych kartami debetowymi lub kredytowymi PKO Banku Polskiego. Analitycy banku postanowili sprawdzić, czy widoczne u klientów PKO zachowania odzwierciedlają zwyczaje zakupowe Polaków. Jako pierwszy obszar sprawdzenia użyteczności danych mikro w ocenie trendów makro wybrano sprzedaż detaliczną. Dane kartowe banku pokazują, jak rozkłada się sprzedaż detaliczna pomiędzy poszczególnymi dniami tygodnia.

Obecnie najbardziej „gorącymi” dniami tygodnia dla handlu są sobota (obroty na poziomie ok. 120 proc. przeciętnego dnia handlowego) i piątek (obroty na poziomie ok. 114 proc. przeciętnego dnia handlowego). Najmniej „cennym” dniem dla handlu detalicznego jest niedziela handlowa, kiedy sprzedaż (odwzorowywana obrotami na kartach) jest średnio o 30 proc. niższa niż w przeciętny dzień handlowy.
Analitycy PKO BP sprawdzili, czy relatywnie niska istotność niedziel (handlowych) dla handlu detalicznego jest efektem wprowadzonego zakazu handlu w niektóre niedziele, czy też występowała także przed wprowadzonymi w marcu 2018 zmianami prawa. W tym celu przeanalizowali dzienne dane za okres od wprowadzenia ograniczenia handlu w niedziele (marzec 2018) do końca stycznia 2019, a następnie porównali je z analogicznym okresem rok wcześniej (żeby wyeliminować silne wahania występujące w zależności od pory roku i dnia tygodnia). Okazało się, że wprowadzenie zakazu nie doprowadziło do istotnych zmian w preferencjach Polaków, co do tego kiedy robić zakupy. W jego efekcie minimalnie zwiększyła się popularność zakupów dokonywanych w soboty i poniedziałki, a marginalnie spadło handlowe znaczenie czwartków i piątków. Samo znaczenie niedzieli nie zmieniło się, tzn. zarówno przed jak i po wprowadzeniu handlu (według danych z kart PKO Banku Polskiego) dokonywane w handlowe niedziele transakcje stanowiły zaledwie około 70 proc. przeciętnych transakcji z wszystkich handlowych dni tygodnia.

Jak wygląda handel w niedziele objęte zakazem? Dane za okres od marca 2018 do stycznia 2019 pokazują, że łączna wartość transakcji dokonanych kartami w niedziele niehandlowe była o 63 proc. niższa od przeciętnej łącznej wartości transakcji dokonywanych w niedziele handlowe. Liczba transakcji w niedziele niehandlowe była o 50 proc. mniejsza niż w niedziele handlowe (różnicę tłumaczyć może niższa przeciętna wartość pojedynczej transakcji w niedziele niehandlowe).
Statyczna analiza wskazuje, że jedna niedziela niehandlowa ogranicza miesięczny wolumen sprzedaży detalicznej o 1,1 proc. Przeciętnie, w miesiącu obowiązywania zakazu handlu w niedzielę w okresie marzec 2018 – styczeń 2019, sprzedaż była niższa o 2,3 proc. W całym roku (ze względu na niepełny okres obowiązywania regulacji) wprowadzenie zakazu handlu w niedziele według szacunków analityków mogło ograniczyć wzrost sprzedaży o ok. 2,0 pp. Zakładając, że „zaoszczędzone” przez zakaz handlu środki nie zostały wydane przez gospodarstwa domowe na inne cele, oznaczałoby to potencjalne ograniczenie dynamiki PKB w 2018 o 0,3 pkt. proc. Rozszerzenie zakazu handlu na kolejne niedziele w 2019, mogłoby skutkować sprzedażą detaliczną o 3,3 proc. niższą niż w przypadku braku regulacji, i dynamiką PKB obniżoną o około 0,5 pkt. proc (nadal przy skrajnym założeniu braku wydania „zaoszczędzonych środków” na inne cele) - czytamy w raporcie.
Analitycy PKO BP sprawdzili również, co „ich" dane mówią o zmianie preferencji odnośnie do podmiotów, w których dokonywane są zakupy. W tym celu przeanalizowano, jak zmieniła się wartość obrotów w różnych typach podmiotów pomiędzy dwoma okresami (marzec 2018 – styczeń 2019 vs analogiczny okres rok wcześniej).

Łączna wartość transakcji kartowych ogółem we wszystkich typach sklepów wzrosła w analizowanym okresie o 20 proc. Dużo silniejszy wzrost poziomu obrotów odnotowano w grupie wybranych sklepów nieobjętych zakazem handlu oraz na stacjach benzynowych. W przypadku sieci sklepów „pierwszej potrzeby” łączna wartość transakcji dokonanych kartami PKO Banku Polskiego w okresie marzec 2018-styczeń 2019 była o ponad 36 proc. wyższa niż w analogicznym okresie rok wcześniej (vs benchmark 20 proc. wzrostu dla wszystkich podmiotów). W przypadku tej grupy podmiotów przyspieszenie liczby (oraz wartości) transakcji odnotowano we wszystkie dni tygodnia, nie tylko w niedziele.

Dane o transakcjach kartami PKO na stacjach benzynowych należących do pięciu największych sieci (Orlen, Lotos, Shell, BP, Circle K) również pokazują wyraźny wzrost obrotów w niedziele oraz w pozostałe dni tygodnia po wprowadzeniu ograniczeń w handlu w niedziele. Całkowita wartość transakcji dokonywanych przez klientów banku na stacjach benzynowych wzrosła po wprowadzeniu zakazu handlu w niedziele o 26 proc. r/r (vs benchmark 20 proc.). Przeciętna wartość transakcji dokonywanej w niedziele niehandlowe, jest wyraźnie niższa niż w niedziele bez ograniczenia handlu, co potwierdza, że wśród klientów stacji zdecydowanie częściej niż przeciętnie pojawiają się w niehandlowe niedziele tacy, którzy przyjeżdżają na stację po zakupy, a nie po paliwo.

Trzecią grupą podmiotów, którą poddano analizie są sieci dyskontów (Lidl, Biedronka, Netto, Aldi), które nie mogą być otwarte w niedziele niehandlowe. W ich przypadku średnia wartość transakcji dokonywanych kartami PKO Banku Polskiego w niedziele spadła po ograniczeniu handlu o 43 proc. Odnotowano wyraźny wzrost wartości transakcji w soboty (o 41,3 proc.), ale nie skompensował on w pełni „strat” z niedziel. W efekcie łączna wartość transakcji dokonywanych we wszystkie dni tygodnia wzrosła w analizowanym okresie o 16,6 proc. r/r.

Bezpośrednia analiza zmian wartości obrotów w najmniejszych podmiotach nie jest możliwa - zaznaczono w raporcie. Analitycy spróbowali to jednak oszacować poprzez wyeliminowanie z ogółu danych największych podmiotów. Przygotowany przez bank agregat transakcji kartowych wyłączający największe sieci handlowe pokazuje na wzrost obrotów kartowych w skali nieco wyższej niż dla wszystkich podmiotów (+23,5 proc. r/r vs benchmark +20 proc. r/r). Sugeruje to, że duże sieci handlowe są bardziej dotknięte skutkami ograniczenia handlu w niedzielę niż pozostałe, mniejsze podmioty - uważają analitycy PKO BP.