Reklama
Partner portalu

DlaHandlu.pl – wiadomości handlowe, FMCG, ecommerce, franczyza, sieci handlowe

Reklama

Czym żył rynek handlowy w 2021 roku? 10 najważniejszych wydarzeń według eksperta PwC

O wytypowanie najważniejszych wydarzeń w 2021 r. poprosiliśmy Macieja Bazyla, wicedyrektora w zespole Retail & Consumer PwC Polska. Ekspert branży podsumowuje rok i wskazuje trendy, które będą miały wpływ na 2022 rok.
Reklama

Mijający rok był bardzo wymagającym okresem dla branży handlowej. Nie dawał wytchnienia w praktycznie żadnym z obszarów działalności: rynkowym, regulacyjnym, logistycznym, pracowniczym, finansowym oraz konsumenckim. Firmy musiały mierzyć się z bezprecedensowym poziomem nieprzewidywalności oraz mnogością wyzwań. Na dostosowanie się do nich miały nierzadko bardzo mało czasu. O ile w 2020 roku tematem przewodnim był wybuch pandemii i dostosowanie się do obostrzeń, o tyle w 2021 roku wyzwaniem było poradzenie sobie ze skumulowaną liczbą różnorakich wyzwań. Mimo że każde z osobna było mniej znaczące niż wybuch pandemii, łącznie stworzyły jeszcze bardziej wymagające otoczenie biznesowe.

Oto 10 najważniejszych wydarzeń roku 2021 według Macieja Bazyla, wicedyrektora w zespole Retail & Consumer PwC Polska.

 

Są wśród nich zarówno takie, których skutki były odczuwalne już w 2021 roku, jak i te, których konsekwencje jeszcze nie są zauważalne, ale można oczekiwać, że będą widoczne w nadchodzącym 2022 roku i latach kolejnych.

1.   COVID: Od oczekiwania na koniec pandemii do pogodzenia się z życiem pomiędzy kolejnymi falami

Rok 2021 rozpoczął się od optymistycznej informacji o znalezieniu szczepionki na wirusa SARS-CoV-2 wywołującego chorobę COVID-19. Niestety, już w drugiej połowie roku stało się jasne, że szczepionka, pomimo znacznego zmniejszenia liczby hospitalizacji i ciężkiego przebiegu choroby COVID-19, nie przełoży się na całkowite zażegnanie problemu. Dodatkowo, skala wyszczepienia była, i pozostaje, wciąż za mała. W handlu doprowadziło to do ewolucji myślenia. Początkowo wyczekiwano końca pandemii.  Po czasie okazało się, że wirus zostanie z nami najprawdopodobniej jeszcze długo. Spowodowało to pogodzenie się z koniecznością prowadzenia biznesu w realiach kolejnych fal pandemii i związanych z nimi obostrzeń. Dla firm oznaczało to konieczność utrzymywania nieustannej, bardzo wysokiej gotowości do reagowania na zmiany, nierzadko z dnia na dzień. Dla konsumentów kolejne fale pandemii oznaczały dużą niepewność i potencjalne braki w dostępie do wybranych towarów.

2.   Łańcuchy dostaw: Od sporadycznych problemów do realnych niedoborów produktów na półkach

Tematem mocno skorelowanym z utrzymującą się pandemią są zawirowania globalnych łańcuchów dostaw. Przyłożyła się do tego obecna pandemia i wstrzymanie produkcji w niektórych zakładach, ale także zmniejszenie mocy przeładunkowych części portów. Znaczący był również incydent z marca tego roku z udziałem kontenerowca Ever Given. Statek na kilka dni zablokował kluczowy szlak morski – kanał Sueski – tworząc zator na ponad 400 statków, którego rozładowanie zajęło wiele tygodni.

Wpływ problemów w łańcuchach dostaw był tym bardziej widoczny, im bardziej złożone były produkty, większa liczba dostawców i dłuższe łańcuchy dostaw. W efekcie, w branżach takich jak motoryzacyjna, sprzęt elektroniczny, AGD, rowerowa, doszło do deficytów wybranych komponentów i surowców. Doprowadziło to do braku dostępności wybranych produktów dla konsumentów bądź znacznie wydłużyło czas oczekiwania na realizację zamówień.

3.   Nowelizacja ustawy o zakazie handlu w niedzielę: Od (prawie) powrotu do handlu w niedzielę do (prawie) całkowitego zakazu

W tym roku wiodące sieci handlowe w Polsce zdecydowały się pójść w ślady sieci Żabka i skorzystać z wyłączenia z zakazu handlu w niedzielę, przewidzianego dla placówek pocztowych. Pomimo iż to rozwiązanie znane było praktycznie od początku obowiązywania ustawy o zakazie handlu w niedzielę, aż do 2021 roku tylko nieliczne sieci handlowe korzystały z takiej możliwości. Wszystko zmieniło się w roku 2021, kiedy jako placówki pocztowe, zostały zarejestrowane wybrane sklepy sieci Kaufland a niewiele później wybrane sklepy Biedronki. W ślad za Biedronką musieli pójść pozostali, co w praktyce, w wybranych lokalizacjach, oznaczało praktycznie całkowite zniesienie zakazu handlu w niedzielę. Odpowiednia regulacja prawna ograniczy tą możliwość już od lutego tego roku, jedna w minionym roku wybranym sieciom handlowym udało się operować w niedziele niehandlowe w kluczowym, czwartym kwartale roku.

4.   Regulacje: Od konieczności dostosowania się do kilku nowych podatków z początkiem 2021 roku, do konieczności przygotowania się do spełnienia nowych wymagań, wprowadzanych razem z Polskim Ładem już od początku 2022 roku

Z początkiem 2021 roku zaczął obowiązywać podatek handlowy. W marcu tego roku TSUE potwierdził jego zgodność z przepisami UE, tym samym kończąc 5-cio letni spór o możliwość jego wprowadzenia. Poza podatkiem handlowym od 2021 roku obowiązuje jeszcze podatek cukrowy oraz podatek od napojów alkoholowych o objętości mniejszej niż 300 ml, potocznie zwany daniną od „małpek”. Wszystkie powyższe podatki wpłynęły na koszty prowadzenia działalności handlowej w Polsce i wymusiły na branży FMCG oraz handlowej dostosowanie się do nowych regulacji.

O ile nowe podatki obowiązujące od stycznia 2021 roku wymusiły przygotowania głównie w roku poprzedzającym ich wprowadzenie, o tyle w roku 2021 ogłoszony został Polski Ład – program, który wprowadza szereg zmian w systemie podatkowym. Zakres zmian wprowadzanych w ramach tego programu w roku minionym oznaczał dla firm dalece głębiej idące zmiany wewnętrznych procesów, praktyk i polityk, szczególnie że wiele elementów tego programu weszło właśnie w życie z początkiem roku 2022.

5.   Inflacja: Od umiarkowanych poziomów inflacji do rekordów XXI wieku

Jednym z głównych tematów drugiej połowy roku 2021 stała się inflacja oraz sukcesywne pokonywanie kolejnych, coraz to wyższych jej poziomów. Przyczyn inflacji w Polsce jest wiele i to zarówno po stronie podażowej, jak i popytowej. Z jednej strony rosną koszty produkcji, na skutek rosnących cen surowców, transportu i nośników energii, wzrastają obciążenia podatkowe a także pojawiają się niedobory wybranych komponentów wynikające z przerwanych łańcuchów dostaw. Z drugiej strony, ze względu na niskie stopy procentowe, przez zdecydowaną większość 2021 roku mieliśmy do czynienia z wysokim popytem konsumenckim.

Co więcej, mimo podnoszenia stóp procentowych panują obecnie bardzo wysokie oczekiwania inflacyjne, podsycane już zatwierdzonymi nowymi taryfami energii elektrycznej i gazu obowiązującymi od przyszłego roku. Przekładają się one na podnoszenie przez producentów i dostawców cen towarów i usług czego skutki będą widoczne w roku 2022.

6.   Marsz dyskontów: Od przywództwa do dominacji

Rok 2021 był rokiem dominacji formatu dyskontowego w polskim handlu spożywczym. Trend wzrostu udziałów rynkowych sieci dyskontowych nie jest niczym nowym. W roku 2021 działały czynniki znane od lat, takie jak właściwa oferta asortymentowa, percepcja najniższych cen, bliskość konsumenta, promocje i programy lojalnościowe, konsekwentny rozwój sieci i pozytywne doświadczenia zakupowe. Do tych dobrze znanych czynników sukcesu formatu dyskontowego rok 2021 dołożył jeszcze zakończenie rebrandingu sklepów Tesco na Netto oraz wykorzystanie przez wiodące dyskonty furtki, która umożliwiała otwarcie w niedziele niehandlowe placówek pocztowych. W konsekwencji udział tego formatu przekroczył 40% w polskim handlu spożywczym w końcówce 2021 roku i nic nie zapowiada aby miał spaść w roku 2022.

7.   Bezrobocie: od wzrostu bezrobocia na początku roku do najniższych poziomów we współczesnej historii Polski

Stopa bezrobocia w Polsce w listopadzie 2021 roku osiągnęła poziom 5,4%, według szacunków GUS, co jest najniższym poziomem odnotowanym we współczesnej historii Polski. Co więcej, rekordowa jest również liczba ofert pracy, publikowana na portalach rekrutacyjnych. Nadal utrzymuje się bardzo wysoki współczynnik osób, które w 2021 roku zmieniły pracę. W konsekwencji, znaczącym wyzwaniem w polskim handlu stało się znalezienie pracowników do pracy, co doprowadziło do wzrostów płac w ramach praktycznie każdej sieci handlowej w Polsce. Dalsze podwyżki zapowiadane są od stycznia 2022 roku. Sytuacja w Polsce nie jest i nie była aż tak dramatyczna, jak na Wyspach Brytyjskich, gdzie znaczące niedobory pracowników, głównie w transporcie, doprowadziły do braków towarów na sklepowych półkach. Brak rąk do pracy oznaczał większe obciążenie dla obecnej kadry, co w niedługim czasie może skutkować większą rotacją pracowników. Odpływ osób, które znają firmę i umieją się swobodnie poruszać w ramach jej struktur, jest szczególnie dotkliwy w czasie, kiedy firmy ponad wszystko potrzebują zwinności i elastyczności w działaniu.

Trudności w znalezieniu pracowników stanowią dodatkowy motor napędowy dla rozwiązań automatycznych, takich jak kasy samoobsługowe, bądź sklepy bezobsługowe. Liczne firmy pracują również nad automatyzacją procesów przygotowania koszyka zakupowego oraz wydania go klientowi bądź kurierowi na potrzeby operatorów e-commerce’owych, szukając sposobów na odciążenie pracowników z wybranych czynności.

8.   Q-commerce: Od 2-godzinnych przedziałów dostawy „na jutro” do dostawy „za 15 minut”

Pozostając w obszarze e-commerce w kontekście roku 2021 nie sposób nie wspomnieć o fenomenie jakim stał się q-commerce oraz o ilości graczy, którzy w tym roku pojawili się na polskiej mapie handlu spożywczego. Firmy q-commercowe, w odróżnieniu od klasycznych firm e-commerce, stawiają na błyskawiczne dostawy zakupów prosto pod nasze drzwi, obiecując realizację zamówienia w 15, a czasami nawet 10 minut. O ile obecnie q-commerce jest dość młody, a penetracja rynkowa takich usług jeszcze niska, propozycja wartości tych firm może stać się początkiem rewolucji w handlu spożywczym. Mimo że przed firmami operującymi w formule q-commerce stoją jeszcze liczne wyzwania, takie jak opłacalność ekonomiczna takiego modelu biznesowego, znalezienie ludzi do pracy, prawdopodobne regulacje dotyczące zasad zatrudniania kurierów oraz wybór właściwych lokalizacji, w trend zaczynają się już wpisywać wiodące duże sieci handlowe, takie jak Żabka, oferująca własne usługi q-commerce, bądź Biedronka, budująca własne Dark Stores.

9.   E-commerce: Od rynku wschodzącego do rynku bliskiego dojrzałości

Rok 2021 był, podobnie jak rok 2020, rokiem e-commerce. Kanał ten rósł w 14-15% tempie w dalszym ciągu napędzany pandemią oraz coraz szerszą dostępnością produktów. Do poszerzania się oferty e-commerce w Polsce przyłożyły się wejście nowych graczy na ten rynek, takich jak Amazon, który na dobre zawitał do Polski. Najpierw w marcu ogłaszając start polskiej wersji swojego serwisu, a następnie w październiku ogłaszając start swojego sztandarowego programu Amazon Prime. Co więcej, Amazon nie był jedynym dużym marketplacem otwierającym się w Polsce w tym roku. Do Polski wszedł również Shopee. Swój pierwszy magazyn otworzył także AliExpress, a plany ekspansji ogłosił inny gigant handlu online z Azji – JD.com.

Nowi gracze na polskiej scenie to z pewnością dobra wiadomość zarówno dla klientów, jak i dla wybranych przedsiębiorców prowadzących działalność handlową w Internecie. Oznaczają bowiem zarówno większy wybór, jak i silniejszą presję na wiodących graczach, by nieustannie poprawiać swoją ofertę.

10.   Allegro: od polskiego marketplace’u do ekosystemu handlowego w kanale online

I właśnie ostatni punkt swojej listy top 10 wydarzeń w 2021 roku chciałbym poświęcić działaniom, jakie podjęło w tym roku Allegro. Ten wiodący marketplace w Polsce w minionym roku dokonał szeregu przejęć, w tym firmy kurierskiej X-press Couriers, serwisów oraz centr logistycznych Grup Mall oraz WE|DO, a także konsekwentnie rozbudowywał portfolio swoich usług, np. o sieć własnych paczkomatów. O ile w roku 2021 efekty tych działań nie były jeszcze szeroko odczuwalne, o tyle w tym roku, Allegro jasno wyznaczyło kierunek rozwoju całego handlu internetowego w Polsce oraz wskazało kluczowe pola bitw na przyszłość.

Polscy konsumenci nieraz czytali z zazdrością o amerykańskich konsumentach, którzy mieli możliwość odebrania swojej przesyłki już kilka godzin po zakupie. Wszystkie działania Allegro wskazują, że firma tworzy propozycję wartości, jaka do tej pory nie była dostępna dla polskiego konsumenta. Może obejmować szeroką paletę produktów dostępnych w przystępnych cenach z opcję dostawy tego samego dnia, w ramach rocznej opłaty abonamentowej. Prawdopodobnie oferta ta zostanie uzupełniona o możliwość odroczonej płatności. Wprowadzenie takiej oferty przez Allegro narzuci innym nowy standard w zakupach internetowych, a podjęcie rękawicy przez Amazona bądź Shopee, ma szansę znacząco przyspieszyć penetrację kanału online w Polsce. 

Reklama

Lista tagów

Zobacz komentarze (0)

Proszę podać imię
Proszę wpisać treść komentarza
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.