Reklama
Partner serwisu

DlaHandlu.pl – wiadomości handlowe, FMCG, ecommerce, franczyza, sieci handlowe

Ekspert: Sytuację na rynku pracy w handlu może pogorszyć ostre nasilenie pandemii (wywiad)

- Odpływ pracowników ze sfery handlu, w krótkim okresie, nie powinien być problemem, z którym handel nie poradziłby sobie, zwłaszcza w warunkach kiedy może narastać bezrobocie. Sytuację na rynku pracy w handlu może jednak pogorszyć ostre nasilenie pandemii i rezygnacja z pracy części osób, z obawy przed zakażeniem koronawirusem. W najbliższym czasie, wyzwaniem dla handlu będą wzmożone zakupy przedświąteczne, chociaż będzie to też test na odpowiedzialność klientów - mówi w rozmowie z portalem dlahandlu.pl dr Urszula Kłosiewicz-Górecka z Zespołu Foresightu Gospodarczego w Polskim Instytucie Ekonomicznym.
Reklama

Żyjemy w dynamicznie i nieoczekiwanie zmieniającej się rzeczywistości. Prognozowanie przyszłości to dzisiaj przysłowiowe "wróżenie z fusów", ale spróbujmy odpowiedzieć na pytanie: jak koronawirus zmieni rynek pracy w Polsce?

Urszula Kłosiewicz-Górecka: Sytuacja gospodarcza w której znalazła się Polska jest wyjątkowa i zupełnie nie porównywalna do kryzysów, które pojawiały się dotychczas. W handlu, podobnie, jak w innych dziedzinach życia społeczno-gospodarczego, pojawiające się problemy związane są z działaniami podejmowanymi dla ograniczenia rozprzestrzeniania się koronawirusa. Wiążą się one z ograniczaniem funkcjonowania poszczególnych sfer gospodarek, a to doprowadza do zerwania wypracowanych łańcuchów dostaw. Szybko zachodzące zmiany w zakresie rozprzestrzeniania się koronawirusa powodują, że niezmiernie trudne jest oszacowanie przyszłych zdarzeń. Wszystko tak naprawdę zależy od tego, jak długo będziemy się zmagać z epidemią koronowairusa. Już widać, że epidemia zmniejszy podaż pracy w Polsce, wynikającą m. in. z zamykanych firm i zwolnień pracowników, konieczności opieki nad dziećmi z powodu zamkniętych placówek edukacyjnych. Skala negatywnego wpływu epidemii na rynek pracy zależna będzie od tego, który scenariusz się zrealizuje.

W Polskim Instytucie Ekonomicznym opracowano trzy scenariusze możliwych zdarzeń w Polsce. Najbardziej optymistyczny przewiduje, że walka z epidemią potrwa kilka tygodni i po tym czasie będzie możliwy względny powrót do normalności. Tąpnięcie gospodarcze będzie krótkoterminowe i odbicie z niego będzie relatywnie łatwiejsze. Przy tym scenariuszu byłyby tylko krótkoterminowe perturbacje na rynku pracy, w postaci wzrostu osób bezrobotnych.

Drugi scenariusz, tzw. umiarkowany zakłada, że z walka z epidemią potrwa do około połowy bieżącego roku i pojawi się recesja. Sytuacja na rynku pracy w Polsce będzie trudniejsza, a stopa bezrobocia może osiągnąć około 8- 9 proc.

Natomiast w trzecim scenariuszu zakłada się, że walka z koronawirusem potrwa przez cały 2020 rok i PKB polski skurczy się o niemal 5 proc., co oznacza głęboką recesję. Nastąpiłoby silne tąpniecie na rynku pracy, podobne do tego z 2008 roku w takich krajach, jak Irlandia, Hiszpania. W tym scenariuszu bezrobocie mogłoby sięgać nawet 13- 14 proc. Oznaczałoby to, że w Polsce liczba osób bezrobotnych wzrosłaby o ponad 1 milion w stosunku do obecnego stanu. Mam nadzieję, że ten scenariusz się nie zrealizuje.

Na rynku pracy w pierwszej kolejności zagrożone bezrobociem są osoby, które nie były zatrudnione na etatach, tj. pracujący na umowach cywilno-prawnych i w trybie samozatrudnienia. Zwolnienia, które mogą się pojawiać, dotyczą przede wszystkim tych sfer gospodarowania, które są obecnie wyłączone z funkcjonowania. Należą do nich branża turystyczna, hotelarska, transportowa, gastronomia i branża kulturalno- eventowa. Do tej grupy zaliczają się również punkty usługowe oraz handel artykułami nieżywnościowymi, w tym zlokalizowane w galeriach handlowych. Spośród 4,2 mln osób pracujących w branżach silnie narażonych na ekonomiczne konsekwencje epidemii, połowa zagrożonych miejsc pracy przypada na handel (1,6 mln pracowników i 600 tys. przedsiębiorców).

Jesteśmy jeszcze przed szczytem zachorowań. Jak może rozwijać się sytuacja i jak każdy kolejny dzień może wpływać na sektor handlu detalicznego?

Sytuacja jest niezwykle dynamiczna i w zasadzie każdy dzień przynosi zmiany. Najważniejszymi wyzwaniami dla handlu, szczególnie żywnością i artykułami codziennego zapotrzebowania jest zapewnienie stałego dostępu do podstawowych produktów, w sytuacji braków w podaży pracowników. Istotnym wyzwaniem jest również zapewnienie bezpieczeństwa pracownikom i klientom. Trudna sytuacja w handlu w zakresie zatrudnienia wynika m. in. z ograniczonej podaży pracy cudzoziemców, którzy zasilali polski rynek pracy. Odpływ pracowników ze sfery handlu, w krótkim okresie, nie powinien być problemem, z którym handel nie poradziłby sobie, zwłaszcza w warunkach kiedy może narastać bezrobocie. Sytuację na rynku pracy w handlu może jednak pogorszyć ostre nasilenie pandemii i rezygnacja z pracy części osób, z obawy przed zakażeniem koronawirusem.

W najbliższym czasie, wyzwaniem dla handlu będą wzmożone zakupy przedświąteczne, chociaż będzie to też test na odpowiedzialność klientów.

Sytuacja jest zróżnicowana w poszczególnych branżach handlowych. Skutki pandemii obecnie najbardziej dotykają małych zakładów usługowych oraz handel detaliczny artykułami nieżywnościowymi, który jest wyłączony z funkcjonowania (np. odzież), w tym zlokalizowany w galeriach handlowych. Dla tej części handlu detalicznego wyzwaniem jest utrzymanie płynności finansowej i trzymanie firmy i miejsc pracy.

Jakie wyzwania stoją w tej chwili przed branżą FMCG?

Handel detaliczny artykułami spożywczymi i nieżywnościowymi codziennego zapotrzebowania ma szczególnie ważne zadania do spełnienia. Musi zapewnić harmonijne stabilne dostawy produktów do sklepów i wypełnić lukę związaną z brakiem takiego poziomu importu, jaki mieliśmy dotychczas, jeżeli chodzi o część usług spożywczych. Musi przy tym zapewnić, przy zmniejszonym zatrudnieniu, taką organizację pracy, aby sprzedaż była bezpieczna dla pracowników i klientów i niezbyt uciążliwa, w związku z pojawiającymi się każdego dnia koniecznymi ograniczeniami dotyczącymi warunków sprzedaży.

Pomocne dla handlu, mogą okazać się nowe technologie, pozwalające na rozwój e-handlu. Czas pandemii koronawirusa już pokazuje, że jest motorem wzrostu handlu internetowego w tym sprzedaży produktów FMCG online. W okresie od stycznia do lutego 2020 r. już 1/5 gospodarstw domowych w Polsce kupowała FMCG przez Internet. Mimo, iż sprzedaż internetowa żywności miała dotychczas niewielkie znaczenie w Polsce (ok 1% wydatków gospodarstw domowych), to jest to kanał który, w 2019 r. bardzo dynamicznie się rozwijał, a w okresie styczeń-luty 2020 r. gospodarstwa dokonując zakupów FMCG online wydały aż o 21% więcej niż w 2019 r.

Dotychczasowa sytuacja pokazuje, że firmy, które potrafiły się przerzucić na handel online zyskały. Rozwój e-handlu już zmienia strukturę handlu i zmieni pewnie strukturę zatrudnienia. Wpłynie na wzrost zatrudnienia w sferze kompletowania i dostarczania zamówień. Nastąpi dalszy wzrost znaczenia logistyki, która już dynamicznie rozwija się i zgłasza zapotrzebowanie na pracowników. Prawdopodobnie przyniesie to na polskim rynku pracy dalsze przyspieszone zmiany w strukturze zapotrzebowania na pracowników.

Jak poradzi sobie sektor produkcyjny? Czy ciągłość funkcjonowania firm może być zagrożona?

Branża żywnościowa jest strategiczną dla społeczeństwa polskiego. W sytuacji światowej pandemii COVID-19, największym wyzwaniem dla producentów żywności jest przygotowanie i przestrzeganie rygorystycznych procedur produkcji żywności oraz zapewnienie harmonijnych dostaw żywności do sklepów. Ostatnie tygodnie pokazują, że firmy spożywcze podejmują nowe wyzwania związane ze zwiększonym ze strony gospodarstw domowych okresowym popytem na wiele grup produktów, w sytuacji nasilających się problemów na rynku pracy i w transporcie, jak również wdrażają rygorystyczne procedury, aby zabezpieczyć proces produkcji żywności, pracowników oraz zachować ciągłość łańcucha dostaw. Niepokojący jest ostry spadek popytu ze strony HoReCa.

Jeśli okres pandemii będzie wydłużał się, mogą pojawić się problemy z utrzymaniem ciągłości produkcji, związane z zapewnieniem surowców oraz opakowań pochodzących z importu, a także z dostępnością pracowników. Część osób bierze zwolnienia na opiekę nad dziećmi, chorobowe. Warto też podkreślić, że wielu cudzoziemców wspierało polskich rolników i firmy przemysłu spożywczego. Brak tych rąk do pracy sprawi, że będzie dużo trudniej, zarówno w rolnictwie, jak i w produkcji żywności. Ponadto, realne są sytuacje, w których firmy przemysłu spożywczego mogą tracić zamówienia czy kontrakty ze strony krajów, które są naszymi głównymi partnerami handlowymi. Chodzi o eksport produktów do Niemiec, Francji, Hiszpanii, Włoch, Wielkiej Brytanii, czy Stanów Zjednoczonych, skąd nasze firmy mają wiele zamówień. Są to gospodarki, które już prognozują mniej lub bardzo głębokie stany recesji. Spadek popytu na część eksportu polskiej żywności oraz możliwy zmniejszony krajowy popyt na droższe produkty żywnościowe, o charakterze luksusowym, może spowodować problemy z zapewnieniem płynności finansowej zakładów produkcji.

Ze społecznego punktu widzenia ważne jest, aby nie nastąpił nieuzasadniony wzrost cen żywności. Stąd tak ważne są działania UOKiK w walce z nieuzasadnionymi podwyżkami cen zarówno w internecie, jak i tradycyjnym handlu.

Jak ocenia Pani rządowy pakiet wsparcia, czyli tarczę antykryzysową?

Celem Tarczy antykryzysowej jest ochrona miejsc pracy i zapewnienie bezpieczeństwa finansowego oraz zdrowotnego Polaków oraz utrzymanie firm. O jej ostatecznej skuteczności zadecyduje sytuacja w zakresie pandemii. Jeśli sprawdzi się pierwszy, optymistyczny scenariusz, to przyjęte wsparcie powinno pomóc w realizacji założonych celów. Zaistnienie innych scenariuszy może sprawić, że Tarcza nie zadziała, tak jak się oczekuje i potrzebne będą nowelizacje (mamy już tarczę 2.0. - przyp. red.), z czym zgadzają się przedsiębiorcy i eksperci. Już widać, że koszty działań ochronnych są wysokie i w każdym przypadku wymagać będą współpracy przedsiębiorców, pracowników, systemu finansowego oraz sektora publicznego. Chodzi, aby to współdziałanie realizowane było w sposób solidarny i adekwatny do możliwości, z dbałością o bezpieczeństwo wszystkich sfer życia społecznego i gospodarczego w Polsce. Działania dla ochrony firm i miejsc pracy podejmowane w poszczególnych przedsiębiorstwach będą zapewne różne np. skracanie czy ograniczenia czasu pracy i pensji, w tym kadry menedżerskiej. Ważne, aby pozwoliły utrzymać firmę i zatrudnienie.

Jak będzie wyglądać handel po koronawirusie?

To trudno określić, ponieważ nie wiemy, jak długo pandemia potrwa i jakie będą ostatecznie jej skutki społeczne i gospodarcze. Obawy dotyczą przede wszystkim przetrwania mikro i małych firm handlowych i usługowych. Jeśli okres pandemii będzie się bardzo wydłużał, może dojść do masowego „wypadania” tych firm z rynku. Oznaczałoby to zmianę struktury polskiego handlu detalicznego i „zgubienie” naszej specyfiki i różnorodności form handlu.

Zyskuje na znaczeniu sprzedaż internetowa, która mogła by być też „ratunkiem” dla małych firm. Jednak, aby wejść w sprzedaż online trzeba inwestować, a obecnie większość firm szuka raczej obszarów do oszczędności, żeby zadbać o płynność finansową i przetrwać okres niepewności.

Myślenie o przyszłości jest ważne, ale obecnie wyzwaniem dla handlu i pracujących tam osób, logistyki, ale również dla nas klientów są zwiększone zakupy związane z nadchodzącymi Świętami Wielkiej Nocy. Chodzi o zapewnienie bezpieczeństwa i sprawności realizacji podstawowych funkcji handlu, w warunkach niepewności i zagrożenia. Będą potrzebne specjalne przedsięwzięcia prewencyjne, aby zarządzić wzmożonym popytem. Chodzi m. in. o ułatwienie klientom zachowania środków bezpieczeństwa przed sklepem, poprzez wyznaczenie linii kolejki oraz kolejnych miejsc z zachowaniem 2 metrów odległości od poprzedniego na zewnątrz sklepu;. wyznaczenie oddzielnej kolejki i kasy dla klientów kupujących niewielką ilość produktów; rozważenie możliwości włączenia zamówień z odbiorem o określonej godzinie, itp. Okres przedświąteczny będzie sprawdzianem wytrzymałości i kreatywności pracowników sfery handlu, ale też odpowiedzialności konsumentów, którzy będą zmuszeni dostosować się do kolejnych koniecznych obostrzeń.

 

Reklama

Lista tagów

Zobacz komentarze (0)

Proszę podać imię
Proszę wpisać treść komentarza
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.