Słabszy może więcej

Autor: Dr Katarzyna Witkowska, adwokat, szef praktyki rozwiązywania sporów i przestępczości gospodarczej w CRIDO Legal 21 grudnia 2020 15:21

Słabszy może więcej fot. shutterstock

UOKiK nałożył na właściciela Biedronki, spółkę Jeronimo Martins Polska, karę w wysokości aż 723 mln zł. Znana sieć sklepów miała nadużywać przewagi kontraktowej względem swoich dostawców poprzez wymuszanie rabatów już w trakcie realizacji zawartych wcześniej umów.
Działania urzędu komentuje dla nas dr Katarzyna Witkowska, adwokat, szef praktyki rozwiązywania sporów i przestępczości gospodarczej w CRIDO Legal.

Jakkolwiek nałożona kara jest rekordowa, a spółka już zapowiedziała podjęcie stosownych kroków prawnych w celu jej podważenia, to działanie polskiego urzędu jest tylko jednym z przykładów coraz wyraźniej widocznej interwencji państw europejskich w celu zapewnienia równowagi kontraktowej w przypadku relacji mniejszych przedsiębiorców z potentatami. Działania te zaobserwować można zarówno na polu wykonawczym, czego namacalnymi i zazwyczaj bardzo dotkliwymi egzemplifikacjami są kary nakładane przez urzędy antymonopolowe. Sankcjonowane są takie działania jak zmowy cenowe, ograniczanie dostępu do rynku czy wymuszanie określonych zachowań lub postaw u mniejszych przedsiębiorców czy konsumentów. Komisja Europejska jest coraz mniej pobłażliwa dla takich gigantów jak Amazon, Apple, Facebook czy Google. Wszystko po to, by europejski rynek zapewniał równy dostęp zarówno tym wielkim, jak i tym małym.

Zmiany dzieją się także w obszarze regulacji prawnych, w tym również krajowych. W wielu bataliach sądowych, z różnym efektem próbowano przekonywać, że równorzędne traktowanie przedsiębiorców, niezależnie od ich specjalizacji, pozycji rynkowej czy wreszcie wielkości, na gruncie przepisów prawa cywilnego i procedury cywilnej prowadzi na manowce. W tym roku polski ustawodawca zdecydował się na milowy krok w tym zakresie. Od 1 czerwca osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą mogą powoływać się na niedozwolone postanowienia umowne nieuzgodnione z nimi indywidualnie (w szczególności te, które zawarte są w ogólnych warunkach umów czy regulaminach świadczenia usług), odstąpić od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa czy też korzystać z rękojmi za wady – podobnie jak jest to w przypadku konsumentów. Warunkiem jest, by umowa nie wpisywała się w zawodowy charakter działalności przedsiębiorcy.

W dużym uproszczeniu, osoba prowadząca mały sklep czy świadcząca usługi kosmetyczne w relacjach z bankiem, siecią telefonii komórkowej czy ubezpieczycielem nie jest już traktowana jak równorzędny partner, co z powodów oczywistych było daleko posuniętą fikcją. W opisanych sytuacjach prawo przyznaje takiemu przedsiębiorcy ochronę niemal równą z konsumentem. Co innego, jeśli zamawiana od innego kupca usługa jest bezpośrednio związana z podstawową działalnością mikroprzedsiębiorcy – wtedy poziom wiedzy i znajomość rynku w danym obszarze uzasadnia bardziej rygorystyczne traktowanie także w odniesieniu do zawieranych kontraktów.

Zmiany wprowadzono również w postępowaniu cywilnym. W stosunku do osób prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze, na ich żądanie zgłoszone w odpowiednim momencie postępowania, mogą zostać wyłączone bardzo sformalizowane przepisy rządzące rozpoznawaniem spraw gospodarczych, jakie co do zasady mają zastosowanie do sporów pomiędzy przedsiębiorcami. To z kolei pozwala sądowi na bardziej elastyczne kierowanie postępowaniem.

Powyższe to tylko pojedyncze przykłady, ale zależność wydaje się jasna – im bardziej rynek będzie dążył do monopolizacji, tym poważniejsze będą interwencje prawodawcy i organów wykonawczych (krajowych i unijnych). Poprzez kierunkowe działania, systemy prawne dążyć będą do zapewnienia przestrzegania zasad wpisujących się w korzenie europejskiej sprawiedliwości kontraktowej: równouprawnienia stron umowy, uczciwości kupieckiej czy w końcu wolnego rynku.

Każdy rynek ma jednak tendencje do monopolizacji. Dopiero przyszłość pokaże, na ile prawu uda się pokonać ekonomię.

Podobał się artykuł? Podziel się!






BĄDŹ NA BIEŻĄCO


OGŁOSZENIA

Ilość aktualnych ofert: 6507

SZUKAJ OBIEKTÓW KONFERENCYJNYCH

Wyszukiwanie zaawansowane

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.