Reklama
Partner portalu

DlaHandlu.pl – wiadomości handlowe, FMCG, ecommerce, franczyza, sieci handlowe

Reklama

Szczepionka przeciw COVID-19, inflacja, Polski Ład - 10 najważniejszych wydarzeń w 2021 roku

Analitycy z zespołu Foresightu Gospodarczego Polskiego Instytutu Ekonomicznego podsumowali wydarzenia z 2021 r. i wskazali te, które już mają wpływ na polską gospodarkę i będą na nią oddziaływać w przyszłości.
Reklama
  • Prezentujemy TOP10 wydarzeń i zjawisk, które powinny być brane pod uwagę przy projektowaniu przyszłości.
  • Analizę przygotowali dla nas: Katarzyna Dębkowska, Urszula Kłosiewicz-Górecka, Anna Szymańska, Piotr Ważniewski, Katarzyna Zybertowicz, czyli zespół foresightu gospodarczego PIE.

 

1. Szczepienia przeciw COVID-19

Szczepionka przeciw COVID-19 powstała oczywiście w celu zwalczania pandemii, ale już od samego początku prac nad szczepionką, z założenia miała także przyczynić się do ratowania gospodarki. Na początku roku 2021 Międzynarodowy Fundusz Walutowy zakładał, że jeśli powiedzie się globalna akcja szczepień, to PKB w skali świata może wzrosnąć nawet o 5,5 proc. Przypomnijmy, że w 2020 r. z powodu pandemii światowa gospodarka zmniejszyła się o ok. 3,5 proc. i była to największa recesja od II wojny światowej. Dlatego w 2021 r. nadal walczymy z pandemią oraz ze skutkami ubiegłorocznego kryzysu, które będziemy odczuwać jeszcze przez lata.

Nie wszędzie udały się szczepienia na masową skalę (w Polsce nadal mniej niż połowa społeczeństwa jest w pełni zaszczepiona), a nawet jeśli się udały (przykład Izraela), to wirus cały czas mutuje i rośnie prawdopodobieństwo, że jeszcze przez najbliższe lata będziemy zmagać się z chorobą. Mimo tego, powszechna dostępność szczepionek dała zdecydowanie pozytywne efekty społeczno-gospodarcze. Wpłynęła nie tylko na poprawę bezpieczeństwa warunków pracy (zwłaszcza w zakładach produkcyjnych oraz w przypadku podmiotów nastawionych na bezpośrednie kontakty z klientem), ale przede wszystkim na ogólny stan mobilności społecznej. Wzrost mobilności przyczynił się do powolnego odbijania całego sektora turystycznego a także niektórych usług. Dzięki paszportom covidowym sprawniej zaczęły funkcjonować linie lotnicze, możliwe jest organizowanie masowych imprez kulturalnych i sportowych. Wzrosło także ogólne poczucie bezpieczeństwa w społeczeństwach, co przekłada się na częściowy powrót do normalnych zachowań, i zmniejszenia ograniczeń, dzięki czemu spadki aktywności gospodarczej nie są tak drastyczne.

2. Zerwane łańcuchy dostaw i drożejące surowce oraz wyższe koszty dostaw

Globalna gospodarka charakteryzuje się tym, że poszczególne rynki są ze sobą ściśle powiązane. Przykładem są globalne łańcuchy dostaw. Dlatego, gdy wybuchła pandemia, to dość szybko nastąpiło zaburzenie łańcuchów dostaw uniemożliwiające realizację zamówień przez dostawców. Ze względu na geograficzne rozproszenie lokalizacji dostawców dość szybko zaburzone zostały sieci komunikacyjne z klientami i firmami transportowymi. Im dłuższe łańcuchy dostaw, tym większe prawdopodobieństwo zerwania. Dalego, że większa liczba ogniw oznacza, że poważne zdarzenie zaburzające funkcjonowanie jednego z poddostawców (np. z powodu wyczerpania zapasów lub lockdownu gospodarki) może wywołać efekt domina.

Pandemia COVID-19 przyczyniła się do niedoboru półprzewodników. Wstrzymanie produkcji półprzewodników ze względu na lockdown przystopowało produkcję samochodów, sprzętu elektronicznego i sprzętu AGD. Deficyty półproduktów i surowców skutkują także wzrostami ich cen, co z kolei zwiększa koszty produkcji i powoduje wzrost cen towarów. Czynnikiem komplikującym problem z niedoborami półprzewodników stał się boom na sprzęt komputerowy i elektroniczny, jaki zaobserwowano już w pierwszym okresie trwania pandemii COVID-19 pod koniec 2020 roku (efekt masowego przejścia uczniów i studentów na nauczanie zdalne, a pracowników na pracę zdalną). Do powstania niedoborów przyczyniła się też realizacja odłożonego w okresie lockdownu popytu.

3. Inflacja i podwyżki stóp procentowych

Z szybkiego szacunku GUS wynika, że ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły w listopadzie o 7,7 proc. r/r. To piąty miesiąc z rzędu z odczytem powyżej rynkowego konsensusu. Wysoki jest wzrost cen żywności (6,4 proc.) i energii (13,4 proc.). Inflacja, to niekorzystna sytuacja powodująca spadek lub ograniczenie wzrostu realnych dochodów gospodarstw domowych oraz presję na podnoszenie wynagrodzeń, stanowiąc zagrożenie powstania spirali płacowo-inflacyjnej. Obecna inflacja wynika głównie ze wzrostu cen surowców i żywności na rynkach światowych, wyższych opłat za wywóz śmieci oraz zaburzeń w transporcie i łańcuchach dostaw.

Na przyspieszenie inflacji Rada Polityki Pieniężnej zareagowała podnosząc w IV kwartale 2021 r. stopy procentowe aż trzykrotnie. Stopa referencyjna wzrosła łącznie z 0,1 proc. do 1,75 proc., czyli o 165 pb. Ostatnia podwyżka stóp procentowych miała miejsce w 2012 r., a w takiej skali jak w listopadzie (stopa referencyjna w listopadzie wzrosła o 75 pb) ponad 20 lat temu. Decyzje te przyniosą rezultat w postaci obniżonej inflacji dopiero za kilka miesięcy. Natychmiast odczuli je kredytobiorcy, gdyż wzrosły płacone przez nich raty. Poza tym kredyty stały się mniej dostępne. Na pewne podwyżki oprocentowania lokat w bankach mogą liczyć osoby posiadające oszczędności.

4. Przyjęcie Polskiego Ładu

Polski Ład to głęboka reforma systemu podatkowego i ubezpieczeń społecznych. Do najważniejszych zmian należy podwyższenie do 30 tys. zł kwoty wolnej od podatku PIT i podwyższenie do 120 tys. zł progu dochodów, po przekroczeniu którego obowiązuje stawka podatkowa 32 proc. Z drugiej strony likwidacji ulega możliwość odliczania od podatku składki zdrowotnej. Polski Ład przewiduje też wzmocnienie bodźców dla firm do zwiększania innowacyjności (ulga na prototypy, na robotyzację, na wprowadzenie nowego produktu - na ekspansję, na innowacyjnych pracowników). Umożliwia łączenie ulgi na B+R z ulgą na IP Box.

Polski Ład ma sprawić, że znikną takie anomalie, jak niższe obciążanie podatkami i quasipodatkami (składkami na ZUS) osób o wysokich dochodach w porównaniu do gorzej zarabiających. Transferom zysków i unikaniu opodatkowania przez firmy ma służyć wprowadzenie podatku minimalnego.

5. Krajowy Plan Odbudowy

Krajowy Plan Odbudowy został przygotowany przez Polskę, aby nasze państwo mogło otrzymać środki z tzw. Funduszu Odbudowy (Next Generation EU), który jest odpowiedzią Unii Europejskiej na nowe zagrożenia i wyzwania, jakie spowodowała pandemia. W ramach Funduszu Polsce na lata 2021-2027 ma przypaść ok. 136,4 mld euro dotacji i ok. 34,2 mld euro pożyczek. Największą częścią Funduszu Odbudowy jest Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (Recovery and Resilience Facility – RRF). Z tego źródła do Polski ma trafić ponad 23,9 mld euro dotacji i ponad 34,2 mld euro pożyczek. Żeby sięgnąć po te fundusze każde państwo musiało przygotować swój Krajowy Plan Odbudowy (KPO). Polska złożyła swój KPO do Komisji Europejskiej (KE) 3 maja 2021 r., a 12 lipca zakończyły się uzgodnienia z KE na poziomie technicznym.

W Polsce pieniądze z Instrumentu na Rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności mają być przeznaczone na prorozwojowe inwestycje. W praktyce oznacza to wsparcie dla obszarów: transformacja cyfrowa, odporność i konkurencyjność gospodarki, energia i zmniejszenie energochłonności, dostępność i jakość systemu ochrony zdrowia, zielona i inteligentna mobilność. To również pieniądze na inwestycje infrastrukturalne, na przykład kolej i drogi.

6. Europejski i Polski Zielony Ład

Podwyższona temperatura Ziemi w wyniku emisji gazów cieplarnianych prowadzi do ekstremalnych zjawisk pogodowych, a te do suszy, powodzi i degradacji branż uzależnionych od pogody. Zadania dla Unii Europejskiej w tym obszarze opisuje Europejski Zielony Ład, czyli strategia służąca uniezależnienie wzrostu gospodarczego od zużycia surowców naturalnych i osiągnięciu neutralności klimatycznej w 2050 roku.

Zielony Ład również w Polsce wymagać będzie poniesienia dużych nakładów inwestycyjnych, ale stanowi szansę na unowocześnienie gospodarki. Umożliwi wykorzystanie efektu synergii dwóch transformacji: cyfrowej i zielonej. Spowoduje głębokie zmiany w takich dziedzinach, jak sektor żywnościowy, energetyczny, transport, przemysł, budownictwo czy ekosystemy. Przejściu do czystej energii służył będzie przede wszystkim rozwój odnawialnych źródeł energii, ale również  energetyki jądrowej.

O ile w długim okresie Zielony Ład przyniesie pozytywne skutki, m.in. w postaci czystszego powietrza i zahamowania zmian klimatycznych, to w krótkim okresie będzie powodował koszty społeczne. Rada Ministrów jednym z filarów zmian uczyniła tzw. sprawiedliwą transformację, czyli przekształcenia, które nie mają negatywnego wpływu na ludzi, firmy i regiony korzystające z tradycyjnych metod zasilania i ogrzewania.

7. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań (NSP)

Od 1 kwietnia do 30 września br. trwał Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021. Od poprzedniego NSP minęło ponad 10 lat. Obecny był najnowocześniejszym spisem ze wszystkich przeprowadzonych dotąd w Polsce. Został zrealizowany w całości z wykorzystaniem internetowej aplikacji do zbierania danych. Według danych GUS pod koniec września spisało się aż 90 proc. Polaków. Udział w spisie był obowiązkowy, a na osoby, które nie wzięły udziału może zostać nałożona kara pieniężna. Digitalizacja spisu wpływa także na szybkość opracowywania danych. Pierwsze wstępne wyniki Narodowego Spisu Powszechnego 2021 zostaną opublikowane już w styczniu 2022 r.

Wyniki spisu będą zawierały informacje o stanie i strukturze ludności według ustalonych cech demograficznych i społeczno-zawodowych. Umożliwiają one analizę i ocenę zróżnicowania przemian demograficznych i społecznych w dowolnych przekrojach oraz porównania międzynarodowe. Na tej podstawie rząd podejmuje najważniejsze decyzje gospodarcze i społeczne na kolejne lata. Założeniem spisu jest więc dostarczenie jak najbardziej kompletnych i wiarygodnych danych, aby jak najlepiej odzwierciedlały sytuację w kraju i pomagały dostosowywać działania rządu do faktycznej sytuacji.

8. Udział Polski w Wystawie Światowej Expo 2020 Dubai

Wiele wydarzeń gospodarczych i kulturalnych planowanych jeszcze w 2020 r., ze względu na pandemię przeniesiono na rok 2021. Jednym z nich jest Światowa Wystawa Expo 2020, która po raz pierwszy jest organizowana w kraju arabskim. Motywem przewodnim wystawy, w tym roku organizowanej w Dubaju jest hasło „Connecting minds, Creating the future – Łącząc umysły, tworzymy przyszłość”. Organizatorzy kładą szczególny nacisk na wspólne działanie jako receptę na globalny kryzys spowodowany pandemią. W tym prestiżowym wydarzeniu bierze udział także Polska.

Expo 2020 jako platforma networkingowa jest okazją do prezentacji polskiej kultury (w tym walorów środowiska naturalnego, polskich zwyczajów i polskiej kuchni) oraz podzieleniem się polskimi innowacyjnymi technologiami, które są odpowiedzią na wyzwanie zrównoważonego rozwoju. Prezentacja Polski jest pomyślana tak, aby pokazać innowacyjność, przedsiębiorczość i kreatywność Polaków oraz wzmocnić wizerunek Polski, jako bezpiecznego kierunku dla inwestorów (zwłaszcza pod kątem otwarcia na rynki bliskowschodnie i afrykańskie). Kompleksowy program gospodarczy kierowany jest do niemal 2,5 tys. firm. Wydarzenie jest istotne ze względu na możliwości nowych kontaktów gospodarczych, zapoczątkowania nowych umów handlowych oraz szukania nisz i możliwości dla rozwoju polskich przedsiębiorstw.

9. Zmiana nawyków żywieniowych Polaków

Według badania „Jak odżywiają się Polacy?” w 2021 r. ponad 40 proc. respondentów zadeklarowało, że zmieniło nawyki żywieniowe na zdrowsze w ciągu 12 miesięcy. Najczęściej wskazywane zmiany to: spożywanie mniejszej ilości cukru, mięsa, jedzenie większej ilości warzyw, a także ograniczenie dziennej liczby przyjmowanych kalorii. Jako główny powód zastosowania zmian w żywieniu ankietowani wskazali chęć prowadzenia zdrowego stylu życia. Prawidłowe odżywianie nadal jest uważane za najważniejszy element dla dbania o zdrowie, a zdrowa żywność kojarzy się nam przede wszystkim ze świeżymi i nieprzetworzonymi produktami, bez konserwantów i o obniżonej zawartości cukru. Podczas pandemii o 2 pkt. proc. wzrosła liczba wegan, czyli osób, które całkowicie wykluczyły ze swojego jadłospisu produkty pochodzenia zwierzęcego. Weganizm zadeklarowało w 2021 r. już 6 proc. badanych. Natomiast liczba wegetarian, czyli osób, które nie jadają mięsa, ale w menu uwzględniają np. nabiał, jaja nie zmieniła się w stosunku do ubiegłego roku i nadal wynosi 10 proc.

Przedstawione zmiany już wywierają wpływ na strategie produktu firm produkcyjnych i handlowych, które znacznie częściej niż dotychczas uwzględniają trend zdrowego stylu życia i przyjaznego podejścia do środowiska naturalnego. Znacznie zwiększyła się oferta produktów wegetariańskich, wegańskich i uwzględniających zdrowe nawyki żywieniowe. Stały się one też dużo łatwiej dostępne, zajmując więcej miejsca w ofercie sklepów.

10. Uruchomienie polskiej wersji sklepu internetowego Amazon

2 marca 2021 uruchomiono polską wersję sklepu internetowego Amazon. Dotychczas internauci z Polski mogli robić zakupy w polskojęzycznej odsłonie niemieckiej wersji Amazona. Natomiast polscy sprzedawcy nie mogli wejść ze swoimi ofertami na platformę.

Można spodziewać się, że wejście Amazona na polski rynek spowoduje dalsze nasilenie konkurencji na rynku e-commerce, nie tylko ceną, ale przed wszystkim szybkością dostawy. Można spodziewać się, że w stosunkowo krótkim horyzoncie czasu nastąpi realna poprawa standardów usług świadczonych kupującym. Możliwości oferowane przez Amazon dla producentów są daleko większe, niż to do czego nas przyzwyczaiły podmioty e-handlu w naszym kraju. Ponadto, Amazon będzie równolegle walczył o udziały w rynku reklamowym. Mimo to, dotychczasowy lider, czyli Allegro, wcale nie stoi na przegranej pozycji.

Reklama

Lista tagów

Zobacz komentarze (0)

Proszę podać imię
Proszę wpisać treść komentarza
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.