Wydruk strony Dla Handlu - www.dlahandlu.pl

Ekspert o rolniczym handlu detalicznym: Beneficjentami będą także konsumenci



dr Paweł Wojciechowski, ekspert Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego - 10 maja 2016 09:35


Rada Ministrów przesłała do konsultacji publicznych projekt ustawy dotyczący ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników. Wprowadza on zmiany w szeregu ustaw regulujących kwestie związane ze sprzedażą przez rolników żywności przetworzonej z surowców pochodzących z ich własnej uprawy, hodowli lub chowu. Najważniejszą modyfikacją jest wprowadzenie do polskiego prawa nowego pojęcia tzw. rolniczego handlu detalicznego (RHD), czyli możliwości sprzedaży konsumentowi finalnemu, bez udziału pośrednika, niewielkich ilości przetworzonej żywności.

Obowiązujące w UE regulacje dotyczące bezpieczeństwa sprzedawanej żywności, przewidziane w unijnym rozporządzeniu 852/2004 w sprawie higieny środków spożywczych oraz rozporządzeniu 853/2004 ustanawiającym szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego, dopuszczają pewne wyjątki. Obejmują one sprzedaż małej wielkości produkcji rolnej, dokonywaną przez producenta dla konsumenta końcowego lub lokalnego zakładu detalicznego. Odpowiedzialność za ustanowienie reguł prowadzenia działalności w zakresie dostaw bezpośrednich w sposób zapewniający realizację celów prawa żywnościowego, w tym ochronę zdrowia i życia konsumentów, została pozostawiona w gestii państw członkowskich. W polskim prawie dostawy bezpośrednie uregulowane zostały przepisami ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2007 roku w sprawie dostaw bezpośrednich, a w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego − przepisami ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 września 2015 roku w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej.

Proponowana instytucja RHD nawiązuje do przewidzianej w prawie unijnym instytucji dostaw bezpośrednich, jednak w zawartej w projekcie ustawy definicji rolniczego handlu detalicznego nie zaproponowano odwołania do odpowiednich przepisów rozporządzeń unijnych (jak ma to miejsce w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia przy definicji „dostaw bezpośrednich” oraz w ustawie o produktach pochodzenia zwierzęcego, przy definicji „sprzedaży bezpośredniej”). Poprzestano jedynie na odniesieniu się do dwóch innych definicji zawartych w prawie unijnym tj. handlu detalicznego oraz konsumenta finalnego. Rozwiązanie takie świadczy o tym, że polski ustawodawca w nowej regulacji zdecydował się wykroczyć poza zakres dostaw bezpośrednich, ograniczonych wyłącznie do produktów rolnych nieprzetworzonych. W rezultacie RHD obejmie zarówno żywność pierwotną, jak i żywność przetworzoną.

W projekcie przewidziano także modyfikację zakresu kompetencji organów urzędowej kontroli żywności. Nadzór nad bezpieczeństwem żywności w odniesieniu do produktów sprzedawanych w ramach RHD powierzony został Inspekcji Weterynaryjnej (żywność pochodzenia zwierzęcego oraz żywność mieszana) oraz Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (żywność pochodzenia roślinnego). Stanowi to istotny wyjątek od obecnie obowiązującej zasady, zgodnie z którą za urzędową kontrolę w zakresie bezpieczeństwa żywności w handlu detalicznym odpowiada Państwowa Inspekcja Sanitarna. W projekcie ustawy przełamany został zatem obecny podział kompetencji pomiędzy IJHARS, odpowiedzialną za kontrolę jakości, a innymi inspekcjami, które kontrolują bezpieczeństwo żywności. Można mieć więc nadzieję, że nowa ustawa będzie stanowić dobry początek w oczekiwanym od dawna procesie konsolidacji kilku inspekcji realizujących urzędowe kontrole w Polsce.

Niezwykle ważne dla podjęcia działalności w ramach RHD są także propozycje nowych przepisów podatkowych. W projekcie wskazuje się szereg zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dotyczą one przede wszystkim opodatkowania przychodów uzyskiwanych ze sprzedaży przerobionych w sposób nieprzemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy chowu lub hodowli – w projekcie przewiduje się zwolnienie z podatku dochodowego w odniesieniu do przychodów nieprzekraczających narastająco w skali roku 40 tys. zł, zaś po przekroczeniu tego limitu rolnik będzie mógł opłacać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Wprowadzenie zwolnienia z podatku dochodowego niewątpliwie przyczyni się do większego zainteresowania rolników przetwarzaniem produktów uzyskiwanych we własnym gospodarstwie. Z tej perspektywy z uznaniem należy także przyjąć zapis wprowadzający możliwość sprzedaży tych produktów w pawilonach handlowych. Na marginesie warto jedynie zasugerować ustawodawcy wprowadzenie jednolitej terminologii we wszystkich przepisach regulujących RHD, w tym podatkowych – obecnie w tym zakresie panuje pojęciowy chaos.